فقه خصوصی و حقوق
مقالات و نظراتی در رابطه با موضوعات فقهی و حقوقی
باسمه تعالی

جزوه ی آموزشی اصول فقه 4 کتاب الوسیط آیت الله سبحانی

 ( استصحاب   بخش سوم  )

 

استصحاب و قوائد چهارگانه

      اول ) قائده ی ید

     این قائده بر این معناست که هر آنچه در دست شخص است برای اوست و مال اوست یعنی در دست داشتن چیزی دلیل و اماره بر مالکیت است مگر خلاف آن ثابت شود . سیره ی عقلاء آنرا قبول داشته و به عنوان دلیل شرعی نیز مورد توجه می باشد زیرا روایتهای متعددی آمده :


ادامه مطلب
: مرتبه
[ سه شنبه بیستم دی 1390 ] [ 10:4 ] [ جبار محمدی ]
    باسمه تعالی

جزوه ی آموزشی اصول فقه 4 کتاب الوسیط آیت الله سبحانی

 ( استصحاب   بخش دوم )

     تنبیهات

     اول ) متیقن را می توان با اماره احراز کرد

     رکن اساسی استصحاب یقین سابق است که به صورت قطعی بوجود آمده است و بوسیله ی آن شک بعدی را برطرف می کنیم اما اگر یقین سابق با اماره بوجود آمده باشد آیا قابل اعتماد است و به زمان شک ملحق می شود ؟ یا اینکه آیا متیقن با اماره به دست می آید ؟


ادامه مطلب
: مرتبه
[ سه شنبه بیستم دی 1390 ] [ 0:14 ] [ جبار محمدی ]

باسمه تعالی

جزوه ی آموزشی اصول فقه 4 کتاب الوسیط آیت الله سبحانی

جهت استفاده دانشجویان دانشگاه پیام نور

 ( استصحاب  بخش اول )

     یکی از اصول عملیه ی چهار گانه است که نقش مهمی در استنباط وظیفه ی عملی بر عهده دارد اما تفاوت اساسی که با سایر اصول  دارد این است که در آن حالت سابقه ( رکن اصلی استصحاب ) لحاظ می شود ولی در بقیه لحاظ نمی شود.حال به بیان مطالب اساسی آن می پردازیم :


ادامه مطلب
: مرتبه
[ یکشنبه هجدهم دی 1390 ] [ 16:58 ] [ جبار محمدی ]

چكيده :

«انسان جامعه جوست و همواره خواسته است در ميان گروهي از هم نوعان خود زندگي كند و با همكاري  آنان خواسته‌ها و نيازهاي خود را برآورد. خواسته‌هاي آدميان به حكم فطرت باهم شباهت زيادي دارند و همه مي‌خواهند در رابطه با ديگران كمتر زيان ببينند و هر چه بيشتر سود ببرند. پس طبيعي است كه نزاع و خصومت براي جلب منافع بيشتر و تأمين زندگي بهتر در مي‌گيرد.[1]» لذا تن به قرارداد اجتماعي مي‌دهند و ازجمله موارد آن لزوم حمايت دولت از حقوق و آزادي‌هاي افراد است و انسان براي تأمين آزادي‌هاي فردي و آسايش خود، رعايت حريم خصوصي خود را ضروري مي‌داند، او نمي‌خواهد زير نظر باشد يا اطلاعات و اسرارش مورد تعرض واقع شود. حق حريم خصوصي حقي است كه دولت و ديگر اشخاصي را از مداخله و تعرض به حريم خصوصي شخص باز مي‌دارد، هم به واسطة اصول اخلاقي و هم از طريق حكم قانون.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ دوشنبه دوازدهم دی 1390 ] [ 15:28 ] [ جبار محمدی ]

در اين حساب براي افتتاح‌كننده، يك گواهي رسيد حساب سپرده طلا (غيرقابل نقل و انتقال) صادر مي‌شود و چنانچه صاحب حساب در كمتر از دوماه از زمان افتتاح حساب، درخواست استرداد وجه حساب خود را كند، معادل ريالي ارز مندرج در برگ گواهي رسيد (به ماخذ روز) به وي پرداخت خواهد شد اما بعد از سررسيد دو ماهه، همه مشتريان مي‌توانند درهر زمان كه مايل باشند نسبت به دريافت سپرده خود براساس ارزش روز فروش طلا اقدام كنند و مشتريان بايد حداكثر ظرف مدت شش ماه پس از تاريخ افتتاح حساب، تمايل خود را نسبت به تمديد يا عدم تمديد سپرده، به بانك اعلام كنند.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ دوشنبه دوازدهم دی 1390 ] [ 15:18 ] [ جبار محمدی ]
تحليل ماهيت حقوقي تعهّد به نفع شخص ثالث در حقوق جديد
در ماهيت حقوقي تعهّد به نفع شخص ثالث و توجيه اينكه چگونه به موجب قراردادي، حقي براي شخصي كه طرف قرارداد نبوده است ايجاد مي‌شود نظريه‌هاي مختلفي ابراز شده است كه مهمترين آنها سه نظريه زير است: ۱ ـ دكترين پيشنهاد ۲ ـ دكترين معامله فضولي ۳ ـ نظريه‌هاي مبتني بر ايجاد مستقيم حق

ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 19:32 ] [ جبار محمدی ]
چکیده:

در این بررسی که تحت عنوان شرایط وصی از دیدگاه هفت مذهب اسلامی انجام گرفته باید گفت که شرایط مورد بحث در وصی به ترتیب عبارتند از:بلوغ، عقل، اسلام، عدالت، کفایت، حریت، بینایی، ذکوریت.اما همه فرقه ها و بلکه علمای هر یک از مذاهب در این شروط اتفاق نظر ندارند و می توان گفت که تنها سه مسأله بلوغ، عقل و اسلام از شروط متفق علیه همه فرق اسلامی بوده به طوری که می توان بر آن ادعای اجماع نمود.کلیه فرق اسلامی وجود حالت بلوغ را در شخص وصی لازم می دانند، منتهی بعضی عقیده دارند که اگر به شخص نابالغ، شخص بالغ دیگری ضمیمه گردد وصایت نابالغ، صحیح خواهد بود


ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 19:30 ] [ جبار محمدی ]
چکيده
حق تمتع از حقوقي است که هر انساني با دارا شدن حيات از آن برخوردار مي‌گردد و اين حق تا پايان زندگي با اوست. همچنين هر انساني با دارا شدن اهليت، اين حق را پيدا مي‌کند تا حقوق مدني‌اي را که از آن برخوردار است به مرحله اجرا گذارد. اما سؤالي که موضوع اين مقاله را شکل داده است اين که؛ آيا انسان حق دارد اين حقوق (حق تمتع و حق اجرا) را از خود سلب کند؟ قانون مدني در ماده 959 به اين سؤال، اين‌گونه پاسخ مي‌دهد: «هيچ‌کس نمي‌تواند به‌طور‌کلي حق تمتع و يا حق اجراي تمام يا قسمتي از حقوق مدني را از خود سلب کند» از مفهوم اين ماده و ديگر مواد قانوني، اين نتيجه به‌دست مي‌آيد که انسان حق سلب را در حالت جزئي دارد. اما اين يک قاعده نيست. يعني نمي‌توانيم بگوييم هر حقي با جزئي شدن قابليت سلب پيدا مي‌کند و چه‌بسا مواردي‌که در قانون از آنها تعبير به حق شده است اما به‌رغم جزئي بودن، قابليت سلب را ندارند که علت آن مورد بحث قرار گرفته است. موضوع سلب حق در فقه نيز سابقه طرح و بحث دارد اما اين بحث در فقه با عنوان تحريم حلال آمده است. يعني ملاک سلب حق در فقه همانند حقوق، کلي يا جزئي بودن نيست که ملاک، تحريم حلال است. به عبارت ديگر در فقه، حق در صورتي قابليت سلب دارد که حرامي را حلال نکند و يا حلالي را حرام نگرداند.
ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 19:28 ] [ جبار محمدی ]
مشارکت مدنی از جمله عقودی است که منابع لازم را برای توسعه فعالیتهای تولیدی، بازرگانی و خدماتی در اختیار متقاضیان قرار می دهد. طبق تعریف، مشارکت مدنی عبارتست از درآمیختن سهم‌الشرکه نقدی و یا غیرنقدی متعلق به اشخاص حقیقی و یا حقوقی متعدد، به نحو مشاع، به منظور انتفاع و طبق قرارداد. متقاضیان می‌توانند با توجه به کارایی این عقد از تسهیلات بانکی استفاده نمایند. در موارد زیر می‌توان از عقد مشارکت مدنی استفاده نمود:
ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 19:21 ] [ جبار محمدی ]
کليات
تعريف لغوي جعاله- جعل در لغت به معاني مختلفي به کار رفته است از جمله تقلب کردن- وضع قانون کردن- حق العمل و اجرت عامل- مژدگاني که از طرف شخص گم کننده به يابنده پرداخت مي شود- تعهد به پرداخت مال به کسي که عمل معيني را انجام مي دهد. [1]
تعريف فقهي جعاله- جعاله آن است که انسان قرار بگذارد در مقابل کاري که براي او انجام مي دهند مال معيني بدهد مثلاً بگويد هر کس گم شده مرا پيدا کند ده هزار تومان به او مي دهم.[2]

تعريف جعاله در قانون- جعاله عبارت است از التزام شخصي به اداي اجرت معلوم در مقابل عملي اعم از اين که طرف معين باشد يا غير معين.[3]


ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 19:19 ] [ جبار محمدی ]
اهيت جرم در فقه اسلامى
1. تعريف جرم و ذنب (گناه)
جرم: اصل الجرم قطع الثمره عن الشجر... و استعير ذلك لكل اكتساب مكروه. جرم در اصل معناى لغوى به معناى جدا كردن ميوه از درخت است و اين واژه براى اكتساب هر كار ناپسند استعاره گرفته شده است.[1]
اثم: الاثم و الاثام اسم للافعال المبطئة عن الثواب و جمعه آثام و لتضمنه لمعنى البُطء و قوله تعالى: فيهما اثم كبير. (بقره: 219) اى فى تناولهما ابطاء عن الخيرات. إثم و أثام اسم براى كارهايى است كه دوركننده از ثواب مى باشد و جمع آن آثام است كه متضمن معناى بُطء (كندى و دورساختن) است و كلام خداوند كه مى فرمايد: «شراب و قمار إثم بزرگ است» بدين معناست كه استفاده از آن دو موجب دورى از نيكى ها مى گردد.[2]
خطا: الخطا العدول عن الجهة
ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 15:33 ] [ جبار محمدی ]

چكیده:

بی تردید خشونت و آزار جنسی یكی از ظلم‎های است كه همواره بر زن وارد شده است؛ اما آیا چنین امری در روابط جنسی زن و شوهر هم وجود دارد و آیا در شریعت اسلام و حقوق موضوعه ایران, خشونت جنسی تجویز گردیده است. این سؤال‌ها, موضوع مقاله حاضر است. در این نوشتار به بررسی و ارزیابی تمكین، شرایط و حدود تمكین، رابطه تمكین با خشونت جنسی، تأثیر تمكین در تحكیم خانواده پرداخته و در انتهای مقاله پیشنهاد اصلاح ضمانت اجرای نشوز مردان كه در ماده 1129 ق.م. بیان شده، ارائه گردیده است. نتایج این بررسی نشان می‌دهد كه زوج و زوجه هیچ كدام حق اجبار و تحكم طرف مقابل خود را در تمكین ندارند. لذا عدم اجبار زوج و زوجه بر این امر نشان از این دارد كه تحكم در این مورد خشونتی غیرمجاز است.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 15:27 ] [ جبار محمدی ]

اشاره:

بحث يك‌شكل نمودن قراردادهاي بيع كه توسط بنگاه‌هاي معاملا‌تي تنظيم مي‌شود و در عمل مشكلا‌ت فراواني را براي طرفين قرارداد ايجاد نموده، مدت‌هاست نقل محافل حقوقي از جمله دستگاه قضايي كشور است؛ اما تاكنون چنين امري به منصه ظهور ننشسته و همچنان اين قراردادها متعاقدان را گرفتار محاكم مي‌كند.متأسفانه اين نوع قراردادها نه در مرجعي كه مسؤول چاپ و تنظيم آن است، مورد بررسي حقوقي قرار مي‌گيرد و نه متصديان بنگاه‌هاي معاملا‌تي از كوچك‌ترين اطلا‌عات حقوقي برخوردارند.در حقيقت شروط چاپي به متعاقدان تحميل مي‌گردد و طرفين قرارداد تنها زير آن را امضا مي‌نمايند، در حالي كه قسمت شروط قرارداد بايد غيرچاپي و خالي باشد تا طرفين درباره شروط مورد نظر خود توافق كرده و اين موارد را در قرارداد درج نمايند تا اصل آزادي اراده در قراردادها رعايت گردد.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 15:24 ] [ جبار محمدی ]
پس از انقلاب اسلامي و متناسب با تغيير نگرش ها و رفتارها، قوانين متعددي دچار تغيير و تحول گرديد، حتي قانون اساسي . ريشه بسياري از مباني قانون گذاري در جمهوري اسلامي ايران، فقه شيعه و قواعدي بود كه ما آن را در چارچوب قواعد فقه مي شناسيم. رشته فقه و حقوق، يكي از محبوب ترين رشته‏ هاي داوطلبان گروه علوم انساني است . دامنه گرايش‏هاي اين رشته گسترده و در كليه روابط زندگي امروز قابل ملاحظه است .
ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 15:21 ] [ جبار محمدی ]

 کارشناسی ارشد

زبان انگليسي : ضریب ۲ -  در حدود دائره المعارف اسلام و کتاب شیعه در اسلام

زبان عربي :ضریب ۴  -  نهج البلاغه -   حقایق( ملامحسن فيض) - درس اللغه و الادب (دکترمحمدي )

فقه : ضریب ۴ لمعه (شهيداول )

اصول فقه: ضریب٣ -  اصول استنباط(سيد علينقي حیدری)

دکتری

زبان انگليسي :ضریب ٢ در حدود دائره المعارف اسلام و زبان عمومی

زبان عربي : ضریب  ۴ -  نهج البلاغه  - الامالي (سيد مرتضي) - مقدمه ابن خلدون

فقه :ضریب ۴-  شرح لمعه (شهيدین) ، شرائع (محقق حلي ) - مکاسب ( شیخ انصاری)

اصول فقه : ضریب٣ -  اصول الفقه (استاد شيخ محمد رضامظفر)- رسائل ( شیخ انصاری )

: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 15:13 ] [ جبار محمدی ]
 تا عصر رنسانس و انقلاب كبير فرانسه، افراد بنابر ميل پادشاه و حاكم و كشيش و روحاني مجازات مي شدند، چه بسيار افراد بي گناه كه با خباثت طبع حكام به مجازات رسيدند، چه خون هاي پاك كه بر زمين ريخته شد، چه اموال و نفوس و ارض و ناموس مردم كه مورد هتك قرار گرفت.

انقلاب كبير فرانسه و حلول عصر رنسانس، عصر بيداري مردم و زميني شدن حكومت ها بود تا اين زمان پادشاهان، حكام، كشيش ها و روحانيون خود را سايه و نماينده و نايب خدا مي دانستند. در اين زمان تحول اساسي در افكار مردم به وجود آمد، حكام در هر موقعيتي كه بودند فقط خدمتگزار و نوكر مردم محسوب مي شدند، هيچ كس حق نداشت خود را از ديگران برتر بداند.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه هشتم دی 1390 ] [ 15:1 ] [ جبار محمدی ]
وكالت در حقوق مدون ايران
نويسنده : سيد علي هاشمي – روزنامه رسالت

در اعلاميه كنگره بين المللي حقوقدانان دهم ژانويه 1961 آمده است : « متهم بايد در تمام مدت تحقيقات بتواند با وكيل خود مشورت نمايد و به داشتن چنين حقي از طرف مأمور تحقيق مستحضر گردد . مأمور تحقيق بايد بي طرفانه تمام پرونده را در اختيار متهم و وكيلش قرار دهد ، اگر دلايلي بدون رعايت اين اصول جمع آوري شود ، نمي توان آنها را عليه متهم مورد سوء استفاده قرار داد .»
آئين دادرسي كيفري همچنانكه جامعه را در برابر جرم ارتكابي حمايت مي كند از متهم به ارتكاب جرم نيز در جهت احراز واقع و تشخيص گناهكار از بيگناه حمايت مي نمايد . اهميت مصونيت و امنيت حقوقي متهم تا جايي مورد عنايت است كه اين جمله معروف زبانزد حقوقدانان است كه : « بهتر است صد گناهكار بي كيفر بمانند اما يك بي گناه مجازات نشود . »


ادامه مطلب
: مرتبه
[ سه شنبه ششم دی 1390 ] [ 20:35 ] [ جبار محمدی ]
     متن كنوانسيون حذف كليه اشكال تبعيض عليه زنان

دولتهاي عضو كنوانسيون حاضر:

با توجه به منشور سازمان ملل مبني بر اعتقاد راسخ به اصول پايه‌اي حقوق بشر و احترام به ارزش ذاتي و برابري خدشه ناپذير حقوق مردان و زنان
* با توجه به اعلاميه جهاني حقوق بشر كه اصل قابل قبول نبودن تبعيض را تائيد نموده است و اعلام داشته است كه تمام افراد بشر آزاد و برابر بدنيا مي‌آيند و همه از كليه حقوق و آزاديهائي كه در آن بيان شده است بدون هيچگونه تمايزي از جمله تمايز در جنسيت برخوردار مي‌باشند.

* با توجه به اينكه دولتهاي عضو ميثاقهاي بين‌المللي حقوق بشر، متعهد شده‌اند كه حقوق برابر مردان و زنان را در بهره مندي از كليه امور اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، مدني و سياسي تضمين نمايند.

* با در نظر گرفتن ميثاقهاي بين‌المللي تحت نظر سازمان ملل و نمايندگي‌هاي تخصصي جهت ترويج و پيشرفت حقوق برابر مردان و زنان

* با توجه به قطعنامه‌ها، اعلاميه‌ها و توصيه‌هايي كه بوسيله سازمان ملل و نمايندگي‌هاي تخصصي جهت ترويج و پيشرفت برابري حقوق مردان با زنان، تصويب شده است.

* با نگراني از اينكه عليرغم اسناد گوناگون و فراوان، هنوز ادامه تبعيض‌ها عليه زنان وجود دارد.

* با تذكر و يادآوري به اينكه تبعيض عليه زنان، نقض اصول برابري حقوق و احترام به شخصيت انساني مي‌باشد و (اين تبعيضها) مانعي است براي شركت زنان در شرايط مساوي با مردان در زندگي سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي كشورهاي آنان و نيز از رشد سعادت جامعه و خانواده جلوگيري مي‌كند و باعث بوجود آوردن مشكلات بيشتر براي توسعه و قابليتهاي زنان جهت خدمت به كشور خودشان و (جامعه) بشري مي‌شود.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ سه شنبه ششم دی 1390 ] [ 20:33 ] [ جبار محمدی ]

اوتانازيا ( قتل از روي ترحم )

  ليلا انتظاري

 

تعريف و مفهوم Euthanasia

واژة اوتانازيا ريشه در زبان يوناني دارد . [ EU ] به معني خوب و Thanatos به معناي مرگ است . و اوتانازيا يعني خاتمه دادن به زندگي توسط ديگري به درخواست صريح شخصي كه مرگش حتمي است .  اوتانازيا اعم است از خامته دادن به زندگي يه نحو ارادي و غيرارادي . همانند بسياري اصطلاحات اوتانازيا هم داراي معاني متعدد است و تميز دادن آنها از يكديگر داراي اهميت بسيار .


ادامه مطلب
: مرتبه
[ سه شنبه ششم دی 1390 ] [ 20:30 ] [ جبار محمدی ]

مباني فقهي مالكيت معنوي نرم افزار

سيد حسن شبيري


اشارهرشد استفاده از رايانه در ايران و به كارگيرى آن در فرايندهاى مختلف آموزش، صنعت، نشر و پژوهش، مسائل حقوقى نوظهورى را در پى داشته است. اين مسائل ضرورتاً بايد در دستگاه فقهى و حقوقى ايران تحليل و قوانين مناسب با آنها تصويب گردد. يكى از اين مباحث، حقوق مالكيت فكرى است كه متأسفانه كمتر مورد كنكاش فقهى قرار گرفته است. حجة الاسلام سيد حسن شبيرى كه از فضلاى آشنا با مباحث علمى رايانه است، در پايان‏نامه كارشناسى ارشد خود با عنوان «مسئوليت حقوقى ناشى از نرم‏افزارهاى معيوب» تلاش نموده است كه اين مسئله را با تكيه بر مبانى استدلالى فقهى به‏ويژه فقه شيعه بررسى نمايند. در اين نوشتار گزيده‏اى از پايان‏نامه ايشان را با هم مى‏خوانيم.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ سه شنبه ششم دی 1390 ] [ 20:28 ] [ جبار محمدی ]

حکم ازدواج مسیار

 

ازدواج مسیار ازدواجی است که در سال‌های اخیر میان  اهل سنت به ویژه کشورهای عربی و خاورمیانه شایع شده است.   

علما ی اهل سنت به بحث و بررسی این درباره پرداخته و از  زوایای مختلف آن را برسی نموده‌اند و عده‌ای قائل به  جواز و مشروعیت آن شده و گروهی آن را نامشروع  دانسته‌اند وگروهی نیز در این باره توقف نموده اند.  

 


ادامه مطلب
: مرتبه
[ سه شنبه ششم دی 1390 ] [ 20:25 ] [ جبار محمدی ]

متن اعلامیه جهانی حقوق بشر                            

ماده 1 : تمامی انسان‌ها با منزلت و حقوقی يکسان به دنيا می‌آيند. همگی از موهبت عقل و وجدان برخوردارند و همگان بايد نسبت به یکديگر چونان برادر رفتار کنند.

ماده 2 : هرکس بدون هيچ‌گونه تمايزی ازحيث نژاد، رنگ، جنسيت، زبان، مذهب، باور سياسی يا هر باور ديگری، خاستگاه ملی يا اجتماعي، دارايی و ولادت يا هر موقعيت ديگری از حقوق و آزادی هايی که در اين اعلاميه برشمرده شده است برخوردار است. بعلاوه هيچگونه تمايزی نبايد بر پايهٔ موقعيت سياسي، قضايی يا بين المللی کشور يا سرزمينی که شخص بدان تعلق دارد قايل شد، خواه مستقل باشد، خواه تحت قيمومت کشوری ديگر باشد، خواه غيرخود مختار باشد و يا از حيث تماميت ملی تحت هرگونه محدوديتی باشد.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ سه شنبه ششم دی 1390 ] [ 20:23 ] [ جبار محمدی ]
درباره وبلاگ