فقه خصوصی و حقوق
مقالات و نظراتی در رابطه با موضوعات فقهی و حقوقی

 

نقل از وبلاگ حقوق راهنما نوشته مهدی رحمانی منشادی ( دانشجوی دکترای حقوق خصوصی دانشگاه شهید بهشتی ) و مهدی رحمانی منشادی ( رتبه یک دکتری حقوق خصوصی )

1.زبان عمومی

الف» گرامر : منبع این درس کتاب تافل راهنما می باشد. نویسنده این کتاب ابراهیم نظری تیموری می باشد.

ب» لغت : منبع این درس کتاب 504 و کتاب اسنشال ورد تافل است.

بهترین منبع برای گرامر و لغات به صورت یک کتاب عالی longman preparation course for the toefl test

2.استعداد تحصیلی : کتاب استعداد تحصیلی (هادی مسیح خواه-محمد وکیلی) است.

3.متون فقه حقوق خصوصی :

الف : مبحث خیارات مکاسب ب : مباحث حقوق خصوصی روضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه ( کتاب های متاجر، رهن، حجر، ضمان، حواله، کفالت، صلح، مضاربه، ودیعه، عاریه، مزارعه، مساقات، اجاره، وکالت، شفعه، وصیت، نکاح، طلاق، میراث) ج : گاها مبحث بیع مکاسب

کتاب روضه البهیه آیتی (عربی) به همراه فقه استدلالی (دادمرزی) (نشر طه) بهترین منبع است.

4.حقوق تجارت :

الف : مهمترین منبع، قانون تجارت در نظم حقوق کنونی (علی حاتمی، دمرچیلی) است.

ب : حقوق شرکت های تجاری (محمد رضا پاسبان) ج : حقوق تجارت 3 «حقوق اسناد تجاری» (کورش کاویانی)

د : جزوه شرکت های تجاری (قدک، استاد دانشگاه شهید بهشتی)

5.حقوق مدنی : منابع، مهم ترین منابع الف : مسئولیت مدنی جلد 1 و جلد 2 دکتر کاتوزیان ب : قواعد عمومی قراردادها جلد 3 و جلد 4 دکتر کاتوزیان ج : دوره عقود معین جلد 1 و جلد 4 دکتر کاتوزیان

 

: مرتبه
[ پنجشنبه دوازدهم بهمن 1391 ] [ 22:17 ] [ جبار محمدی ]
اين بحث درباره قولنامه معارض است. گاهي فروشنده قولنامه‌اي را امضا مي‌كند و در آن متعهد مي‌شود اگر خريدار طبق زمان‌بندي مشخص، به تعهدات خود عمل كرد، در تاريخ معين در دفتر اسناد رسمي حاضر و سند انتقال را به نام خريدار امضا كند. اما به جاي انجام اين تعهد، در تاريخ موخر همان ملك را با ديگري قولنامه مي‌كند و سپس در دفتر اسناد رسمي سند انتقال را به نام خريدار دوم امضا مي‌كند. اينجا بين تعهدات فروشنده با خريدار اول و دوم تعارض به وجود مي‌آيد؛ حال چنانچه هر دو قولنامه در حد سند عادي باقي بمانند و خريداران در دادگاه دعوي الزام به تنظيم سند مطرح كنند، مسلما كسي راي موافق مي‌گيرد كه تاريخ قولنامه‌اش مقدم بوده است.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ جمعه بیست و چهارم آذر 1391 ] [ 17:9 ] [ جبار محمدی ]
پیوند اعضا از دیدگاه شیعه و مذاهب اربعه*

چکیده

مسئله پیوند اعضای بدن اگرچه به شکل امروزین آن در دوران پیشین مطرح نبوده، اما ریشه های بحث در متون دینی و منابع فقهی ما در دسترس است. برای نمونه می توان به روایات وارده در مورد، برگرداندن گوش بریده شده در قصاص و کاشت دندان به جای دندان افتاده، اشاره کرد. همچنین از اصول و قواعد کلی برگرفته از متون دینی همانند «علینا القاء الاصول وعلیکم التفریع»1 می توان در این زمینه بهره برد.

این مقاله مشتمل بر دو بخش می باشد که هر کدام حاوی سه فصل است. نگارنده در هر فصل ابتدا اقوال فقها و دانشمندان مذاهب مختلف را با ادله شان ذکر کرده، سپس به نقد و بررسی آنها می پردازد.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ دوشنبه نوزدهم تیر 1391 ] [ 16:22 ] [ جبار محمدی ]

ارث: انتقال قهرى مال و غير آن از شخص در گذشته (متوفّا) به ديگرى

حروف اصلى اين واژه، «و‌ر‌ث» است. ارث و تراث، مصدر ثلاثى مجرّد هستند و افزون بر معناى مصدرى، به‌معناى اسم مفعول نيز به‌كار مى‌روند. ميراث مفهوم اسم مفعولى دارد و به چيزى كه به ارث برده شود، گفته مى‌شود. گروهى از لغويان، براى واژه ارث معنايى ذكر نكرده‌اند[1] كه بيان‌گر روشنى مفهوم آن است.
همه لغويان، كاربرد ارث را در انتقال مال حقيقت مى‌دانند;[2] ولى در حقيقت يا مجاز بودن استعمال اين واژه در انتقال غير مال بر يك رأى نيستند.[3] كاربرد مشتقّات اين واژه، به‌ويژه در قرآن، در غير دارايى شايع است تا آن‌جا كه گفته‌اند اين معناى مجازى به جهت فراوانى كاربرد، همانند معناى حقيقى شده است.[4] به شخصى كه چيزى به او منتقل مى‌شود، وارث، و شخصى كه از او منتقل شده، موروث و مورّث اطلاق مى‌شود و چون لازمه اين انتقال، وجود و بقاى وارث و ميراث است، به نظر مى‌رسد كه تعريف ارث به بقيّه، و وارث، به باقى و‌...[5] تعريف به لازم معنا‌باشد.
ارث در اصطلاح فقيهان استحقاق شخصى، بر دارايى ديگرى به نَسَب يا سَبَب[6] است; ولى بيش‌تر فقيهان براى آن معناى اصطلاحى ذكر نكرده‌اند كه خود گوياى تقارب معناى اصطلاحى و لغوى است.
مشتقّات ارث 35 بار در قرآن آمده است و واژه‌هاى ديگرى مانند «تَرَك» و مشتقّاتش 14 بار، «نصيب» 4‌بار، «كلاله» دو بار، و «قسمت» يك‌بار درباره آن به‌كار رفته‌اند.
آيات مورد نظر، گستره‌اى فراتر از بيان احكام فقهى ارث و ويژگى‌هاى آن در اسلام داشته، به بيان وراثت خداوند يا به ارث بردن بهشت و كتاب آسمانى و غير آن نيز پرداخته‌اند.

ادامه مطلب
: مرتبه
[ جمعه پانزدهم اردیبهشت 1391 ] [ 18:46 ] [ جبار محمدی ]
وصيت در قانون وفقه
 

مقدمه:
تعريف وصيت:
وصیت از ریشه «وصی» و در لغت به معنای عهد، فرمان دادن وسفارش کردن مي باشد.ودر صورت نبودن شخص متوفي به امور او پرداختن.
هر انسانی می تواند در طول زندگی خود بارها وصیت کند. این وصیت می تواند کتبی باشد یا شفاهی. نوشتن وصیت نامه هر چند از حیث حقوقی امری اختیاری به شمار می رود، ولی در شرع آن قدر بر این مطلب تاکید شده که به عنوان یک تکلیف دینی مهم تلقی می شود.
بنابراین به صرف جنبه حقوقی نمی توان کسی را وادار به نوشتن وصیت نامه کرد. تنظیم وصیت نامه بستگی به علایق دینی و حقوقی فرد دارد و اینکه مایل باشد برای امور شرعی، شخصی و مالی خود پس از فوت تعیین تکلیف کند.در بین مسلمانان نوشتن وصیت نامه امری معمول و متداول به شمار می رود به خصوص که این اعتقاد وجود دارد که نوشتن وصیت نامه ضمن انجام تکلیف و واجب شرعی، موجب طول عمر و ثواب دنیا و آخرت می شود و هر کس که وصیت نامه اش را می نویسد، در واقع خود را مهیا و آماده پیوستن به معبود می کند. بنابراین چنانچه تصمیم به تنظیم وصیت نامه برای خود یا دیگران داشته باشیم بهتر است با آثار حقوقی آن آشنا شویم.

ادامه مطلب
: مرتبه
[ جمعه پانزدهم اردیبهشت 1391 ] [ 18:30 ] [ جبار محمدی ]
برابری دین در قصاص نفس ونقدی بر آن
 
دیباچه

پس از انقلاب اسلامی و استقرار حکومت دینی در ایران یکی از مباحث جنجالی محافل حقوقی و انتقادات مراجع بین المللی به ایران موضوع قصاص و نابرابری این مجازات به تناسب دین قاتل و مقتول بوده و هست .با تصویب قوانین جزایی اسلامی در برهه های مختلف پس از انقلاب و باقی ماندن این شرط در قانون مجازات اسلامی کنونی این بحث هنوز تازگی خود را از دست نداده است.
ما در این پژوهش توصیفی – تحلیلی – انتقادی برآنیم تا دیدگاه های گوناگون فقهی در این باب را که به دو دسته تقسیم می شود و مستندات روایی و قرآنی آنها را بیان نماییم و سپس دیدگاه قانون مجازات اسلامی و نشانه های دگرگونی کند و آرام نگرش قانونگذار و تمایل به گذر کردن از این شرط را بررسی و سرانجام دیدگاه حقوقی و شخصی و انتقادی خود را با توجه به قانون اساسی و تفسیری دیگر از آیات قرآن بیان نماییم.

ادامه مطلب
: مرتبه
[ جمعه پانزدهم اردیبهشت 1391 ] [ 18:27 ] [ جبار محمدی ]
ابن قیم جوزیه و مساله حسن و قبح

یکی از جدال های دامنه دار و تاریخی در حوزه فرهنگ اسلامی، جدال بر سر موضوع حسن و قبح افعال و منبع تشخیص آن هاست. رویش این بحث در بوستان فرهنگ اسلامی نیز همچون مابقی مسائل کلامی، متأخر از عصر نبوت و محصول گسترش جغرافیایی قلمرو حکومت اسلامی ودر نتیجه،‌آشنایی مسلمانان بادیگر فرهنگ ها و ملل غیر مسلمان است.
چالش بر سر موضوع حسن و قبح، بلافاصله توجه محقق را به دو گروه مشهور کلامی در تاریخ اسلامی معطوف می سازد:


ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه بیست و هفتم بهمن 1390 ] [ 23:40 ] [ جبار محمدی ]
ارتداد و حقوق انسانى; تنافى آرى یا نه؟
در یكى از روزنامه هاى زنجیره اى مى خوانیم: «اجراى حكم ارتداد با حقوق انسانى منافات دارد و دفاع از مقدسات نیست ». در پاسخ باید گفت: منظور از «حقوق انسانى » چیست؟ شاید مراد گوینده سخن مزبور، همان «حقوق بشر» باشد كه در «اعلامیه جهانى حقوق بشر» آمده است. حقوق مهمى كه در این اعلامیه ذكر شده عبارت است از: حق حیات و آزادى در عرصه هاى گوناگون مثل آزادى اندیشه، آزادى بیان و.. .. بنابراین، از نظر گوینده سخن مزبور، كه اجراى حكم ارتداد را مخالف حقوق انسانى قلمداد كرده، مخالفت این حكم با حقوقى همچون «حق حیات » و «آزادى بیان » است.

ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه بیست و هفتم بهمن 1390 ] [ 23:5 ] [ جبار محمدی ]

تاریخچه ی فقه و حقوق

اهمیت شناخت تاریخچه فقه و حقوق
اهمیت شناخت تاریخ هر علمی، بر هیچ كس پوشیده نیست و می توان گفت: اهمیت شناخت تاریخ هر علمی، از شناخت خود آن علم كمتر نیست. فهم دقیق هر علم، كم و بیش به آگاهی از سیر تاریخی آن در گذشته وابسته است، چه اینكه هر علم، به یك باره، وجود خارجی پیدا نكرده است، بلكه در طول تاریخ مراحلی از تكامل و رشد را پیموده است. هنگامی می توان یك علم را به دقت مورد كنكاش قرار داد كه سیر تطور آن را بشناسیم و اكنون بشر امروزی، از تلاش دانشمندان و نویسندگان گذشته بهره می برد.دانش «فقه» و «حقوق» نیز از این قاعده فوق مستثنا نیست. فقهایی گران قدر و حقوقدانانی پر تلاش از گذشته تاكنون عمر خویش را در توسعه و گسترش این علم صرف كرده و در پویایی آن نقش بسزایی داشته اند. نتیجه طبیعی شناخت تاریخ فقه و حقوق، دستیابی به وسیله و ابزار شناخت دیدگاه دانشمندان این رشته، آراء صحیح از ناصحیح، اصیل و فرعی می باشد.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه بیست و هفتم بهمن 1390 ] [ 23:1 ] [ جبار محمدی ]
اقسام حق در فقه اسلامی

حق چیست؟
1. «حق» در لغت
لغت نامه دهخدا معانى متعددى براى این واژه ذكر مى كند كه مهم ترین آن ها از این قرار است: راست كردن سخن، درست كردن وعده، یقین نمودن، ثابت شدن، غلبه كردن به حق، موجود ثابت و نامى از اسامى خداوند متعال. با توجه به آنچه بیان شد، روشن مى گردد كه «حق» واژه اى عربى است كه به معناى «ثبوت» و «تحقق» است و وقتى مى گوییم: چیزى تحقق دارد، یعنى ثبوت دارد; و گاه معادل آن در زبان فارسى «هستى پایدار» به كار برده مى شود; یعنى هر چیزى كه از ثبات و پاى دارى بهره مند باشد، حق است.


ادامه مطلب
: مرتبه
[ پنجشنبه بیست و هفتم بهمن 1390 ] [ 22:59 ] [ جبار محمدی ]
درباره وبلاگ